Gisteren had ik een mooi evaluatiegesprek met een Maarten. Hij is de CEO die ik ruim zes maanden geleden heb geplaatst bij een groot-mkb bedrijf. Een prachtbedrijf met een sterke geschiedenis, loyale mensen en een manier van werken die jarenlang had gewerkt. Maar om toekomstbestendig te kunnen blijven, te kunnen blijven innoveren en om een goed werkgever te kunnen zijn voor alle werknemers moest het bedrijf doorgroeien naar de volgende fase in de levenscyclus. Echter, de traditie knelde een beetje. De vraag destijds was: wie kan die transitie leiden zonder de ziel van het bedrijf te breken? Wat me opviel in ons gesprek, was hoe weinig Maarten sprak over structuren en processen. Hij had het over mensen. Over de gesprekken die hij had gevoerd. Over wat hij had gehoord voordat hij ook maar iets had veranderd. De eerste maanden had hij bewust geen agenda meegenomen, hij is alleen maar gaan luisteren. Hij observeerde hoe beslissingen werden genomen, wie informeel het woord voerde, welke rituelen ertoe deden.
Pas daarna begon hij te bouwen. Niet door het verleden weg te wuiven, maar door oude waarden te hertalen. "We zorgen voor elkaar" werd geen slogan meer, maar concreet beleid. Leiderschapsontwikkeling. Heldere rollen voor familie, als aandeelhouder, als medewerker en als familielid. Elk met een andere pet, elk met bijbehorende verwachtingen.
Mooi om te vernemen dat Maarten bewust vermeed wat veel CEO's in deze positie fout doen: de big-bang-aanpak, corporate taal die afstand creëert, externe consultants die binnenkomen als breekijzer. Maarten hield het menselijk. Verandering maakte hij tastbaar in kleine, zichtbare stappen.
Waar staan ze nu? De organisatie maakt de volgende stap. De cultuur is intact en tegelijk vernieuwd. Dat is geen toeval, maar de uitkomst van intensief selectietraject in co-creatie met de familie. Met als resultaat: de juiste persoon, op het juiste moment, op de juiste plaats en met het juiste begrip van de context.
Leiderschap in een familiebedrijf is context, chemie en karakter. Niet een transitieprogramma.
